Het welzijn van mantelzorgers in Nepal

Op naar het westen

vanuit @ February 20th, 2013

Lieve allemaal,

Op naar de bewoonde wereld! Benodigdheden: Een micro bus, check. 46 mensen die bereid zijn zich in deze micro bus te proppen, check. Drie geiten, check. Keiharde hindi muziek, check. Iemand die stinkt naar natte hond en de hele bus daarnaar laat ruiken (lees stinken), check. Tien ruziende Tibetanen die niet naast een dikke mevrouw willen zitten, omdat dat echt niet meer past, check. Een chauffeur die na twintig meter rijden voor dertig minuten spoorloos is, check. Volledig ingeklemd tussen het raam en de vertaler denk ik ‘mijn hemel wanneer gaan we eindelijk’…en word ik langzaamaan zeer gefrustreerd, check. Kramp in de benen binnen tien minuten omdat het zo oncomfortabel is, check. Ik heb weer vier reistabletten genomen, check…” oh ja en regen… Is het hele dorp wakker van al het harde getoeter van de chauffeur om nog meer mensen te lokken naar deze al overvolle bus, check…’ Nou volgens mij zijn we klaar om terug te gaan naar de bewoonde wereld.

De laatste anderhalve week was bijzonder, een ander woord kan ik er niet voor vinden. Een heel warm welkom door de home visitor, we hebben elkaar in 2007 al ontmoet tijdens de workshop in Kathmandu en ze komt nu met zelfgemaakte koekjes en mandarijnen uit eigen tuin aanzetten. Het eerste wat ze zo ongeveer tegen me zegt of eigenlijk vraagt is of ik voorbereid ben om elke dag ver te lopen, het blijkt namelijk dat de meeste kinderen met een handicap wonen op een afstand van minimaal twee uur lopen (omhoog of naar beneden op de berg).

We bezoeken zes gezinnen met een gehandicapt kind, waarvan het ene verhaal me nog meer raakt dan het andere. Over dat verre lopen heeft de home visitor in ieder geval niet gelogen, varierend van twee to zes uur lopen op een dag, maar wel door prachtige valleien met mango bomen, door rijstvelden, gevaarlijk smalle paadjes met een kolkende rivier beneden ons. Meestal ook een uur met de bus voordat we beginnen met lopen, ik heb ondertussen mijn portie aan lokale bussen wel gehad, de ene keer ingeklemd tussen vier stinkende Tibetanen, dan staand in een bus waarin ik niet rechtop kan staan omdat ik te groot ben, dan half hangend uit de deuropening omdat ik me echt niet meer naar binnen kan wurmen….

Tijdens de huisbezoeken hoor ik weer van alles; ‘…Een moeder vertelt me dat ze eigenlijk een alleenstaande moeder is binnen een gezin van twaalf mensen. Ze wordt sinds de geboorte van haar gehandicapte dochter twaalf jaar geleden volledig genegeerd. Haar schoonouders zijn onlangs bekeerd tot een of ander hindu subgeloof en offeren al hun bezittingen aan hun nieuwe leider, ze vertelt me dat ze niets meer in huis heeft…’

‘…Een andere moeder vertelt me dat ze blij is dat haar schoonouders zijn overleden, ze werd door hen bont en blauw geslagen omdat ze een gehandicapt kind heeft gekregen. Haar kind kon ze nooit alleen laten omdat ze bang was dat haar schoonouders haar zouden vermoorden… ‘ nu mijn schoonouders dood zijn ben ik heel gelukkig!…’

‘…Een jongetje ligt op de grond voor zijn huis in de modder, er is niemand thuis en ik ruik dat hij al een lange tijd in zijn eigen urine ligt. Na twee uur wachten komt de moeder thuis, ze was op het land aan het werk. Ze vertelt me dat ze behekst is door haar buren omdat ze daar ruzie mee had en dat ze daarom haar gehandicapte zoon heeft gekregen. ‘…ik moet werken op het land om genoeg eten te kunnen hebben, niemand wil mijn zoon aanraken of naar hem kijken dus niemand wil mij helpen…het is mijn zoon dus ik zal hem niet dood maken maar ik moet hem wel alleen thuis laten omdat ik niet wil verhongeren…’

Drie dagen staking in Dhankutha, geen bussen en er zijn geen winkels open, omdat een jongen van 15 is opgepakt door de politie en is gemarteld om een bekentenis af te geven. Nu moet hij levenslang de gevangenis in…Zijn moeder heeft hierna zelfmoord gepleegd en wordt (dood) op een brancard door het dorp geparadeerd rondom het politiebureau om hen te laten zien wat ze op hun geweten hebben. En ik maar denken dat ze staken vanwege de hoge brandstofprijzen…

Ook loop ik samen met mijn vertaler, na een case hogerop in de bergen, door naar Basantapur, het begin van de Makalu trek. Dit is een grote Tibetaanse gemeenschap, en het is toevallig Lhosar (tibetaans nieuwjaar) dus er worden volop momo’s (gevulde deeghapjes) gegeten en tongba (soort tibetaanse rijstwijn) gedronken. Vroeg in de ochtend wandelen we naar een tempel hoog op de berg met fantastisch uitzicht op mount Everest, en nog heel veel andere Himalaya bergketens. Blij met het mooie uitzicht en gezegend door de beheerder van de tempel terug naar beneden, ik kan wel weer een paar dagen werken 🙂

Nu heerlijk even twee dagen bijgekomen in Kathmandu, ook hier wordt er gestaakt dus kan ik bijzonder weinig ondernemen en moet wel verplicht rust nemen!. Morgenochtend vertrekt het vliegtuig naar het verre westen van Nepal. Ook wel ‘Het wilde westen…’, het schijnt er nog minder ontwikkeld te zijn dan in het oosten, ik ben benieuwd. Maar na het westen gun ik mezelf een paar dagen rust aan het meer in Pokhara.

Liefs, Rieke

Een warm welkom

vanuit @ February 8th, 2013

Lieve allemaal,

Het is morgen weer tijd om te verplaatsen en op zoek te gaan naar wederom een nieuw avontuur. Morgen op naar Dhankuta in de heuvels van Nepal tussen de theevelden. Met enige goede wil uitzicht op mount Everest tijdens de huisbezoeken.

De afgelopen week ben ik in het zuiden van Nepal geweest, dit is de terrai en zo plat als een dubbeltje, geen heuvel of berg te bekennen. Lekker warm, ontzettend lekker eten, in Biratnagar zijn absoluut geen toeristische attracties, maar daardoor goed aan het onderzoek toegekomen. Ik ben daarentegen wel een attractie, iedereen staart me na, wil met me praten en mensen blijven steeds achterom kijken als ze mij zien. Ik heb meerdere malen meegemaakt dat mensen vervolgens tegen een lantaarnpaal of motor aanlopen omdat ze niet voor zich kijken maar naar mij achter hen 🙂

Vijf casestudies kunnen doen en twee focusgroup interviews. De homevisitor is erg behulpzaam en het care center wat ze hier hebben opgezet ligt er prachtig bij. Een mooi systeem dat er elke dag twee ouders passen op 15 kinderen, zodat de andere ouders tijd en ruimte krijgen voor andere dingen en elke dag zijn er twee andere ouders aanwezig en verantwoordelijk.

De huisbezoeken waren fantastisch. Natuurlijk ook hier zeer trieste verhalen, maar ik ben zo hartelijk ontvangen. In een dorp een eind buiten Biratnagar echt tussen de rijstvelden met alleen maar kleine lemen huisjes krijgen we na het interview een groot bord met dalh bath, wel een andere dan ik gewend ben want deze mensen hebben een geloof waarbij uien en knoflook en gember niet gegeten mogen worden omdat dat slecht voor je is, dus het smaakt anderes aangezien dat de hoofdingredienten zijn meestal. Na de rijst (om 10 uur in de ochtend) vraag ik of ik wat foto”s mag maken en de moeder stuift weg, geen idee wat er gebeurt. Even later hoor ik haar en de buurvrouwen giechelen en komen er drie vrouwen terug in prachtige traditionele kledij en word ik naar meerdere locaties meegesleurd om een fotoshoot te doen 🙂

Bij het volgende gezin van de dag krijgen we voor de tweede keer dalh bath, oh wat heb ik spijt van mijn ontbijt in het hotel. En hier je bord niet leegeten kan echt niet. Ze vertellen me in het interview dat ze niet eens geld genoeg hebben om te eten omdat ze de medische kosten moeten betalen, dus hun bedankje in de vorm van eten voelt heel speciaal. Ook al zit ik helemaal vol van de eerste rijstmaaltijd.

We doen ook nog tweegesprekken met mensen van de allerlaagste kaste, ze wonen in zeer aftandse huizen en ik krijg bijzondere verhalen te horen. In beide gezinnen is de oma de verzorger van het gehandicapte kind. De moeders waren pas 16 toen ze hun gehandicapte kind kregen, in deze laag van de bevolking komen kindhuwelijken zeer frequent voor. En de moeders zijn niet in staat voor hun gehandicapte kind te zorgen. Gelukkig is de oma bereid dit te doen, ondanks alle druk van buiten af en van binnen in de familie om het kind dood te maken vertellen de oma’s me dat het hun lot is hier voor te zorgen en dat ze dat zullen doen zolang als dat mogelijk voor hen is. De moeders en de andere familieleden negeren het kind volledig. Ook hier moet ik twee borden dalh bath wegwerken, gelukkig was ik zo slim geweest om niets te eten als ontbijt.

Biratnagar is een industriestad, vol met riksja’s (fietstaxis), vlak aan de grens met India. Tegenover mijn hotel is een soort tentenkamp opgezet waar ongeveer 15 dakloze gezinnen wonen, iedere ochtend staan ze aan de poort van het hotel om eten te bedelen, daar kan ik niet aan wennen. Niemand snapt Jan dat hij mij alleen weg laat gaan uit Nederland. Een vrouw hier is niet zelfstandig en werken is vaak niet aan de orde voor vrouwen. Dus dat ik hier ben helemaal alleen zonder mij vriend dat is onbegrijpelijk voor mensen.

Wel ga ik vanaf morgen de zon en de palmbomen missen, want ik denk dat het in Dhankuta een stuk minder aangenaam is qua weer, maar het belooft weer een uitdaging te worden. En gelukkig is het maar vier uur met de local bus hier vandaan 🙂

Namaste uit Nepal.

Taplejung: Bergen met twee gezichten

vanuit @ February 1st, 2013

Lieve allemaal,

Mijn werkweek in de bergen zit er weer op, morgenochtend vroeg weer terug naar de terrai. Voor iedereen die mijn vorige verhaal gelezen heeft, kaarsjes branden en dergelijke is denk ik niet nodig. Ik heb een deluxe bus gevonden. Die rijdt alleen op zaterdag, laat maar een beperkt aantal mensen toe, heeft tv, comfortabele stoelen en snacks aan boord, dus het word geen hel naar het zuiden.

Ik zal mijn verhaal over Taplejung met de mooie kant beginnen. Taplejung is een bergdistrict in het noord-oosten van Nepal. De ver gezichten zijn prachtig, de mensen zijn een mix van limbu, sherpa and gurung. De ene vrouw is nog mooier versierd met neuspiercings en kleurrijke sari’s (wikkeljurk). De ene lach met een mond vol (hetzij rotte gele tanden) nog liever en vrolijker. Iedere ochtend is het weer heerlijk wakker worden. Op een grote steen net buiten het hotel zit ik een kop thee te drinken en zie een hele parade aan exentrieke dingen voorbij komen, dragers met te grote tassen, kinderen die naar school gaan, geiten, buffels. Iederen zegt heel lief Namaste (hallo), sommige blijven staan willen een praatje maken, maar niemand spreekt hier Engels en mijn Nepali is alleen goed genoeg om te vragen hoe ze heten en mezelf voor te stellen. Langzaamaan als mijn thee bijna op is hoor ik uit elke hut om me heen het gesis van de snelkookpannen komen wat betekent dat de dalh (linzen) en de bath (rijst) voor het ontbijt bijna klaar is. Als de geur me dan tegemoet komt vertrek ik naar binnen.

We zijn met de homevisitor op pelgrimstocht geweest twee dagen, naar de tempel Patibarra. Vanaf daar en op de weg er naar toe een prachtig uitzicht op Kanchenjunga, de drie na hoogste berg van de wereld, die het minst wordt bezocht door buitenlanders van alle trekkingsgebieden in Nepal. Het is hier net als in Taplejung erg onderontwikkeld, een vrouw in een dorp vertelde me (via mijn vertaalster) dat ik de tweede buitenlander was die ze ooit heeft gezien. Zo onderontwikkeld dat de hotels erg basic zijn, geen douche hebben, er geen Engels wordt gesproken slechts een paar woorden door een enkeling, en er alleen maar rijst met linzen geserveerd wordt. Op 1 ochtend na toen ik ziek was heb ik toast gekregen maar dat was een erg grote moeite (50 km rijden door iemand…) Maar ik heb op weg naar de tempel hoogteziekte gekregen, voor het eerst in mijn leven. Het was ook niet zo slim om gewoon achter Nepalezen aan te lopen die natuurlijk erg gewend zijn aan de hoogte. In de nacht was ik zeer kortademig en mijn hele lijf was van slag, maar op naar beneden en dan gaat het weer.

De homevisitor is erg lief en leergierig en naarmate de week vordert net als andere mensen in het dorp steeds opener naar mij. Eerst durfde zij en mensen in hotel en winkels alleen tegen mijn vertaler te praten. Maar naarmate ze me vaker zagen probeerden ze woordjes tegen mij uit te brengen. De homevisitor vertelde me dat ze in het begin bang was tegen met te praten, ik ben twee koppen groter, blond en blauwe ogen vond ze eng. Maar omdat ik zo vriendelijk lachte kon ik toch niet heel eng zijn…

Net afscheid van haar genomen, tas ingepakt, klaar voor een nieuw avontuur in de terrai, het vlakke gedeelte van Nepal.

Liefs, Rieke

WAARSCHUWING: DOOR LEZEN IS OP EIGEN RISICO EN DE VERHALEN ZIJN HEFTIG, ALS JE DAAR NIET TEGEN KAN STOP DAN HIER!!!

En dan nu het deel over mijn project. Ik heb vijf casestudies gedaan. vijf gezinnen bezocht en ik val van de ene verbazing, verschrikking en walging in de andere. Ik heb getwijfeld of ik dit op de site moet zetten omdat het erg persoonlijk is, maar een mooi verhaal van iemand is ook persoonlijk en zou ik ook op de site zetten… Helaas zaten er deze week geen vrolijke verhalen tussen en ik wil even wat citaten van ouders met jullie delen, gewoon om te delen wat ik mee maak.

Een moeder vertelt me: ‘…ik moet werken op het land bij iemand, want ik ben arm en anders raak ik mijn gehuurde kamer kwijt. Als ik ga werken sluit ik mijn gehandicapte dochter op in een kooi omdat als ik dit niet doe de mannen uit het dorp komen om haar te misbruiken…dat maakt mij verdrietig…’

Een andere moeder is niet thuis, zij heeft haar dochter alleen thuis gelaten vastgebonden aan een boom zodat ze niet weg kan kruipen, haar gehandicapte dochter heeft een milde vorm en kan dus kruipen en zeer moeizaam lopen…

Een andere moeder vertelt me: ‘… ik ben uitgehuwelijkt en woon bij mijn schoonfamilie in huis. Mijn schoonfamilie en man moeten niets weten van mijn gehandicapte kind. Maar als ik ongesteld ben mag ik niet in huis slapen, dan moet ik bij de koeien slapen… maar dan krijgt mijn gehandicapte kind zeven dagen geen eten of zorg want dat willen ze niet doen…’

Een vader vertelt me: ‘… ik ben nu 75 jaar oud en mijn twee vrouwen zijn 50 en 60, in Nepal worden we niet zo oud en ik ben bang om dood te gaan. Of dat mijn vrouwen doodgaan, ze zijn niet meer zo gezond. Ik ben niet bang voor ons maar voor mijn zoon, want als wij dood zijn wordt dat ook zijn dood. Hij zal verhongeren omdat niemand voor hem zal zorgen…ja daar heb ik heel veel stress van…’