Het welzijn van mantelzorgers in Nepal

De druk is van de ketel…

vanuit @ March 19th, 2013

Negen weken later en dan is de druk van de ketel…. Vierendertig verhalen van verschillende moeders, vaders, opa’s, oma’s, tante’s en andere familieleden, tien interviews met staff van SGCP, en drie groepsdiscussies met in totaal negentien moeders verder heb ik de data voor mijn masterscriptie op zak. Na een bezoek aan acht verschillende provincies van Nepal, van de hoge Himalaya tot aan de jungle, rest mij nog 1 verhaal van een moeder op de oude markt in Kathmandu, maar puur en alleen omdat ik haar graag mag en ik geïnteresseerd ben ik haar verhaal. Noodzaak voor een extra casestudie, nee dat is er niet meer. Met de fantastische hulp van Suresh van SGCP, de sublieme planning van de homevisitors in de districten en de ontzettende gastvrijheid van iedereen die mij bij hun thuis verwelkomd hebben is mijn onderzoek ondanks de zware emotionele lading zeer voortvarend gegaan. Ik realiseer me dat ik nog lang niet klaar ben want nu begint het analyseren van alle data, maar dit kan ik nog vijf weken combineren met leuke en uitdagende avonturen.

De afgelopen week eerst samen met papa rondgescheurd op de motor in de Kathmandu vallei. Slingerend tussen al het luidruchtige verkeer door naar de rustgevende Budhanath Stupa. Dan een stuk de Kathmandu Valley uit, door de rijstvelden langs de lokale maffia die iedereen laten betalen. Hier doe ik net alsof ik dom ben en rijd gewoon langs de blokkade. Wat een vrijheid zo op de motor, niet voor iedereen want ja ik mocht als een van de weinigen tanken bij de legerpost midden in Kathmandu tijdens de benzinestaking.

Daarna samen op huisbezoek geweest waar papa ook de lange afstanden lopen moest trotseren in de warmte, twee uur lang berg op berg af, om dan na twee interviews dezelfde weg weer terug te gaan. Tussen de apen, rijstvelden en bossen door. Bijzonder om samen met je vader op pad te gaan in een afgelegen streek van Nepal. De verhalen hier zijn soms heel onsamenhangend als blijkt dat de vader van het gezin al twee liter lokale wijn achter de kiezen heeft. Soms ook wederom erg schrijnend waarbij een moeder in de steek is gelaten door haar aan alcohol verslaafde echtgenoot, die alleen thuis komt om het geld op te halen om op te drinken en haar te slaan met een landbouwwerktuig. Één moeder heeft maar liefst drie kinderen met CP (19, 17 en 15). Waarvan de jongste meest zwaar gehandicapte door een voor haar onbekende organisatie mee is genomen naar Kathmandu en die ze daarna de eerste ander half jaar niet heeft gezien, of dat nu de juiste hulp is daar heb ik zo mijn vraagtekens bij.

Samen hebben we de lokale bussen getrotseerd, tja naar afgelegen gebieden in Nepal gaan geen luxe toeristen bussen, dus papa moest er wel aan geloven. Deze busritten waren inclusief geiten, grote rijstzakken, teveel mensen, niet al te fris ruikende mensen, en het afleggen van een afstand van ongeveer 200 km in negen uur tijd (frustrerend). Overmorgen gaan we met de toeristen bus terug naar Kathmandu.

De geboorte plaats van Boeddha bezocht, waar ik een gevoel van spiritualiteit mis. Ik zal wel niet genoeg weten van het budhisme of me niet genoeg open stellen voor het geloof maar ik zie alleen maar pompeuze tempels, de een nog groter dan de andere ter ere van boeddha. Hier wordt ontzettend veel geld in gepompt terwijl 100 meter buiten het hek, kinderen zonder kleren en vies van de modder lopen te verhongeren. Ergens gaat het dan mis, mijns inziens. Ik vind het bijzonder om onder de boom te zitten waar, zoals het verhaal doet geloven, Boedha geboren is. Maar wat ik wel vaker denk is, moeten religieuze idealen (of iets dergelijks), nu nagestreefd worden met ontzettend grote gebouwen die een vermogen kosten, kan er niet meer nadruk gelegd worden op ‘zorg voor je naaste’?

Morgen onze laatste dag in Pokhara waarbij we lekker samen gaan eten met Bamdev en Sundhya, wel weer dalh bath, en ik vrees ook met kip (wat je liever niet wilt als je de hier zeer onhygienische slagerijen hebt gezien). Papa krijgt de award voor flexibiliteit! Dalh bath eten (soms in heel aftandse tentjes langs de snelweg, bij gebrek aan beter), een overvloed aan lokale bussen, mee op huisbezoek waar hij dan ook ondefinieerbare dingen te eten krijgt, op de fiets mee door de terrai, maar het vooral ook los kunnen laten dat in Nepal niet tot nauwelijks iets functioneert zoals je dat zou verwachten en je dus over heeeel veel dingen geen controle kan hebben. Fantastisch dat hij mee is geweest op huisbezoeken, mee is geweest naar de terrai en dat ook hij net als ik weer warm is onthaald in Pokhara door Bamdev en Sundhya.

Geen nood er komen nog zat verhalen van mijn avonturen in Nepal want ik ga over vijf weken pas naar huis. Ik zal deze weken eerst nog met papa doorbrengen, dan komen Karlijn en Jan me met een bezoek vereren, er zal dan nog genoeg op ons pad komen. Tussendoor zal ik de hele berg aan data die ik heb verzameld analyseren zodat ik dit een dag na terugkomst in Nederland kan presenteren op de universiteit, de wereld staat niet stil!

Liefs uit Nepal

…sprakeloos…

vanuit @ March 2nd, 2013

Lieve allemaal,

Ik probeer weer een beetje met beide voeten op aarde te komen nu ik uit de emotionele achtbaan ben gekomen die west Nepal heet. Ik zal gewoon vertellen wat ik heb meegemaakt, maar er zijn eigenlijk geen woorden voor hoe ik me nu voel en voor wat ik gehoord en gezien heb ik west Nepal.

Een gevoel van vrijheid, blijheid als ik op de fiets door de prachtige rijstvelden rijdt, door prachtige dorpjes en schilderachtige riviertjes, op weg naar de families. Dit maakt snel plaats voor andere emoties als we bij de eerste moeder aankomen voor een interview. Ze is dakloos omdat haar man in de gevangenis zit. Hij heeft tijdens de ‘peoples war’ geprobeerd gebruik te maken van de verminderde beveiliging van het Bardia National park door op neushoorns te jagen en de hoorns te verkopen. Helaas is hij gepakt. Om hem eerder vrij te krijgen heeft ze haar huis moeten verkopen en haar land, maar helaas kende hij niet de juiste personen dus is er wel betaald maar is hij nog steeds opgesloten. Achteraf blijkt dat hij haar oudste dochter heeft verkocht voor prostitutie maar ook dat extra geld mocht niet baten om vrij te komen. Nu wordt de moeder volkomen genegeerd door familie en omgeving en is ze dakloos met een gehandicapt kind….

Als ik bij een andere moeder zit komt halverwege het interview de vader binnen stormen, hij had via de dorps tam tam gehoord dat ik bij hen thuis was. Hij draagt nog steeds een groot geweer om zijn nek en neemt het gesprek geheel over. Preekt eerst over maoistische idealen en wil wel enkele van mijn vragen beantwoorden, ook al zit ik daar niet op te wachten. Tussen de regels door worden er enkele dreigementen richting mij geuit dat ik maar moet zorgen dat zijn zoon (zeer zwaar gehandicapt) kan gaan lopen. Ik blijf beleefd, stel hem vragen en luister beleefd maar weet niet hoe snel ik daar weg moet komen.

Een ander gezin van 18 mensen, opa en oma, twee broers met hun vrouw en tien kleindochters en twee kleinzoons. De kleinzoons zijn tweeling en hebben allebei CP. Een ramp voor de familie dat ze alleen maar kleindochters krijgen en de zoons die ze hebben gekregen kunnen ook niet de familielijn voortzetten omdat ze zwaar gehandicapt zijn. Ze hebben al hun geld uit gegeven aan een traditionele healer. Al hun vee geofferd en hun land verkocht om de kleinzoons gezond te maken, wat niet gelukt is. De aangetrouwde moeders durven geen kinderen meer te krijgen bang voor nog een dochter of een gehandicapt kind. Maar de oma en opa staan op het krijgen van een kleinzoon. Nu heeft de moeder van de tweeling haar zus zover gekregen met haar man te trouwen zodat ze ‘hopelijk’ een zoon kan krijgen en omdat het haar zus is gaat ze ervan uit dat ze ook voor de CP kinderen zal zorgen, want ja een andere vrouw zal ze waarschijnlijk in de rivier gooien.

Als ik na een lange dag terug kom in mijn hotel wil in eigenlijk alleen maar eten en slapen, oh ja en een biertje. Maar als ik rustig in de tuin van het hotel zit hoor ik al veel onrust op straat, ik denk het zal wel een staking zijn daar zal ik wel niet zo veel last van hebben. Maar na tien minuten blijkt het toch anders te zijn en komen mijn vertaler en de eigenaar van het hotel naar me toe gestormd om me te bevelen snel naar boven naar mijn kamer te gaan en mijn deur op slot te doen en pas naar buiten te komen als ze me komen ophalen. Buiten hoor ik allemaal geschreeuw en dit wordt alleen maar luider en luider, er zijn mensen aan het vechten op straat, het lijkt te escaleren en dat doet het ook op het moment dat ik iets hoor wat duidelijk lijkt op schieten (achteraf bleek dat het ook te zijn). Na een uur komt mijn vertaler naar boven en zegt dat ik wel weer veilig naar beneden kan komen… de jeugdbendes die ruzie hadden zijn met de motoren gevlucht nadat de politie is gearriveerd… De straat van mijn hotel is de komende drie dagen net een politie vesting met wel 50 agenten voor de deur. Tja veilig weer naar beneden om te eten….

Ik besluit geen rust te nemen in Pokhara maar, nu ik toch in het verre westen ben, hier een aantal attracties te gaan bekijken, maar in ieder geval even geen verhalen van moeders en even geen grote stad met jeugdbendes meer. Ik vertrek samen met mijn vertaler naar Bardia National Park, hier leven neushoorns, tijgens, olifanten en er is een overvloed aan bijzondere vogels. We besluiten een dag onder begeleiding van een gids door de jungle te gaan lopen. Gevaarlijk maar wel de beste kans om tijgers te zien. Vroeg op de jungle in, we zien een krokodil en na twee uur wachten zien we een wilde olifant, die vervolgens onze kant op komt waardoor we het op een rennen moeten zetten. Daarna zien we verse tijgersporen en horen we hem grommen maar zien, nee dat doen we niet. Op de terug weg draait mijn gids zich plotseling om en roept rennen, dus wij rennen en hij roept ‘de boom in’. In een oerinstinct klim ik (met mijn hoogte vrees) hoog de boom in en zie ik onder mij een neushoorn voorbij rennen.

De dag erna gaan we nog verder naar het westen om naar het grootste meer van Nepal te gaan, waar we de dag op een boot doorbrengen en vanaf daar pakken we de nachtbus naar Kathmandu. Achttien uur in de bus,tja niet mijn favoriete bezigheid. Maar mijn vertaler heeft een luxe touringcar geregeld met comfortabele stoelen, airco en snacks. Kan niet beter denk ik. Maar ja 1 nadeel (en het is altijd elk voordeel heeft zijn nadeel) bij airco betekent het dat de ramen niet open kunnen, maar ja Nepalezen blijven wagenziek, dus na achttien uur weet ik niet hoe snel ik die bus uit moet komen!

Nu in Kathmandu voor een week, komende vrijdag komt mijn vader. Ik blijf voorlopig in de bewoonde wereld tussen Kathmandu en Pokhara, ik heb wel even genoeg de avonturier uitgehangen.

Namaste uit Nepal